افغانستان: جغرافیه، مساحت، نفوس، ولایتونه، ولسوالۍ او ژبې – بشپړ معلومات

 راپور

سریزه

Afghanistan د اسیا په زړه کې موقعیت لري او د جنوبي اسیا، مرکزي اسیا او منځني ختیځ ترمنځ د یو مهم جغرافیایي پل په توګه پېژندل کېږي. دا هېواد غرنی طبیعت لري او د تاریخي او کلتوري تنوع له امله د نړۍ له مهمو سیمو څخه ګڼل کېږي.

افغانستان د زرګونو کلونو تاریخ لري او د بېلابېلو تمدنونو د

 تېرېدو مرکز پاتې شوی دی. د جغرافیې له پلوه دا هېواد د لویو غرونو، دښتو، سیندونو او درو څخه جوړ دی.

په دې راپور کې د افغانستان د مساحت، نفوس، ولایتونو، ولسوالیو، ژبو او نورو مهمو معلوماتو بشپړ تشریح وړاندې کېږي.

د افغانستان جغرافیه

افغانستان یو غرنی هېواد دی او د هندوکش لوی غرونه د دې هېواد له مرکزي برخې څخه تېرېږي. د هندوکش غرونه د افغانستان د اقلیم، طبیعت او جغرافیې په جوړښت کې مهم رول لري.

د دې هېواد ډېری برخې غرني او نیمه وچه اقلیم لري. ژمی یې سړې اوړي یې نسبتاً ګرم وي.

د افغانستان ستر سیندونه عبارت دي له:

هلمند سیند

کابل سیند

هریرود سیند

آمو سیند

دا سیندونه د هېواد د کرنې او اوبو لپاره ډېر مهم ارزښت لري.

د افغانستان مساحت

د افغانستان ټول مساحت شاوخوا ۶۵۲ زره مربع کیلومتره دی. �

Afghanistan Embassy in Islamabad +1

په مساحت کې افغانستان د نړۍ له منځنیو هېوادونو څخه ګڼل کېږي.

د جغرافیایي موقعیت له مخې افغانستان یو وچه پورې تړلی هېواد (Landlocked country) دی، یعنې سمندر ته مستقیمه لار نه لري.

افغانستان له کومو هېوادونو سره ګډه پوله لري

افغانستان له شپږو هېوادونو سره ګډه پوله لري. دا هېوادونه عبارت دي له:

Pakistan

Iran

Turkmenistan

Uzbekistan

Tajikistan

China

تر ټولو اوږده پوله یې له پاکستان سره ده چې د ډیورنډ کرښې په نوم پېژندل کېږي.

د افغانستان نفوس

د افغانستان د نفوس دقیق شمېر د بشپړ سرشمېرنې د نشتوالي له امله دقیق نه دی، خو د وروستیو اټکلونو له مخې د هېواد نفوس شاوخوا ۴۳ میلیونه کسانو ته رسېږي. �

Knoema

د نفوس ډېری برخه په کلیوالو سیمو کې ژوند کوي.

شاوخوا ۷۵ سلنه خلک په کلیو کې ژوند کوي او یوازې لږه برخه د ښارونو اوسېدونکي دي. �

The Afghanistan Dental Relief Project

د افغانستان تر ټولو لوی ښار او پلازمېنه Kabul ده.

د افغانستان ولایتونه

افغانستان په اداري ډول په ۳۴ ولایتونو وېشل شوی دی. �

Afghanistan Embassy in Islamabad +1

دا ولایتونه د هېواد اداري واحدونه دي او هر ولایت خپل مرکز لري.

د افغانستان مهم ولایتونه عبارت دي له:

کابل

کندهار

هرات

بلخ

ننګرهار

بدخشان

هلمند

بامیان

غزني

فراه

هر ولایت بیا په ولسوالیو وېشل شوی دی.

د افغانستان ولسوالۍ

افغانستان شاوخوا ۴۱۹ ولسوالۍ لري چې د ولایتونو لاندې اداري واحدونه دي. �

Amazon Web Services, Inc.

ولسوالۍ د حکومت د اداري سیستم مهمه برخه جوړوي او د خلکو د خدماتو لپاره کار کوي.

په هر ولایت کې د ولسوالیو شمېر توپیر لري. ځینې لوی ولایتونه ډېرې ولسوالۍ لري او ځینې لږې.

د افغانستان ژبې

افغانستان یو څو ژبنی هېواد دی او خلک په بېلابېلو ژبو خبرې کوي.

د افغانستان دوه رسمي ژبې دي:

پښتو

دري

د اساسي قانون له مخې دا دواړه ژبې د هېواد رسمي ژبې دي. �

Afghanistan Embassy in Islamabad

خو په ځینو سیمو کې نورې ژبې هم کارول کېږي لکه:

ازبکي

ترکمني

بلوڅي

نورستاني

پشه يي

پاميري

دا ژبې په هغو سیمو کې رسمي حیثیت لري چې خلک پرې خبرې کوي. �

The World Factbook

د افغانستان ډېری خلک دوه ژبې هم پوهېږي.

د افغانستان قومي جوړښت

افغانستان د بېلابېلو قومونو کور دی.

د اساسي قانون له مخې په افغانستان کې ۱۴ قومونه پېژندل شوي دي. �

Amazon Web Services, Inc.

مهم قومونه عبارت دي له:

پښتون

تاجک

هزاره

ازبک

ترکمن

بلوچ

نورستاني

ایماق

دا قومي تنوع د افغانستان د کلتوري او ټولنیز ژوند یوه مهمه برخه ده.

د افغانستان اقتصاد

د افغانستان اقتصاد تر ډېره په کرنې ولاړ دی.

د هېواد ډېری خلک په لاندې کارونو بوخت دي:

کرنه

مالداري

سوداګري

غنم، مېوې، وچه مېوه او زعفران د افغانستان مهم کرنیز محصولات دي.

همدارنګه افغانستان د طبیعي زېرمو له پلوه هم شتمن هېواد دی.

د افغانستان طبیعي سرچینې

افغانستان د طبیعي زیرمو له پلوه یو شتمن هېواد بلل کېږي.

د هېواد مهمې زیرمې عبارت دي له:

مس

اوسپنه

طلا

لیتیم

نفت

ګاز

کارپوهان باور لري چې د افغانستان طبیعي زېرمو ارزښت میلیاردونو ډالرو ته رسېږي.

د افغانستان ستر ښارونه

د افغانستان مهم ښارونه دا دي:

کابل

کندهار

هرات

مزار شریف

جلال آباد

کندز

دا ښارونه د اقتصاد، تجارت او کلتور مهم مرکزونه ګڼل کېږي.

پایله

افغانستان د اسیا په زړه کې یو مهم هېواد دی چې د جغرافیایي موقعیت، تاریخي ارزښت او کلتوري تنوع له امله ځانګړی اهمیت لري.

دا هېواد د ۶۵۲ زره مربع کیلومتره مساحت، شاوخوا ۴۳ میلیونه نفوس، ۳۴ ولایتونو او سلګونو ولسوالیو لرونکی دی.

افغانستان د بېلابېلو ژبو او قومونو کور دی او د طبیعي زیرمو له پلوه هم بډای هېواد بلل کېږي.

که څه هم دا هېواد له ګڼو ستونزو سره مخ دی، خو د خپل جغرافیایي موقعیت او طبیعي امکاناتو له امله د پرمختګ لوی ظرفیت لري.